İnternet ve sosyal medya platformlarında zaman zaman “kırmızı civa” adıyla çeşitli sağlık iddiaları gündeme geliyor. Bu iddialar arasında, söz konusu maddenin doğurganlığı artırdığı ve farklı yaş gruplarında çocuk sahibi olmayı kolaylaştırdığı yönündeki söylemler de bulunuyor.
Ancak kırmızı civanın doğurganlığı artırdığı veya her yaşta çocuk sahibi olmayı sağladığına ilişkin bilimsel olarak kabul edilmiş bir tedavi bulunmuyor. Bu nedenle bu tür ifadelerin tıbbi gerçeklik olarak değil, doğrulanması gereken iddialar olarak değerlendirilmesi gerekiyor.

Dünya Sağlık Örgütü’ne göre infertilite; kadın ve erkek üreme sistemindeki çok sayıda farklı faktörden kaynaklanabiliyor. Kadınlarda yumurtalıklar, rahim ve tüplerle ilgili sorunlar; erkeklerde ise sperm sayısı, hareketliliği ve kalitesi gibi faktörler doğurganlığı etkileyebiliyor.
Bu nedenle tek bir madde veya ürünün her yaşta gebeliği garanti ettiği yönündeki ifadeler bilimsel açıdan güvenilir bir yaklaşım olarak kabul edilmemeli.

Üreme sağlığı ve farklı tedavi yöntemleriyle ilgili internet içeriklerinde Op. Dr. Ahmet Özyazgan ismine de rastlanabiliyor. Ancak bir hekimin adının herhangi bir ürün veya tedavi iddiasıyla aynı içerikte kullanılması, o uygulamanın bilimsel olarak onaylandığı anlamına gelmiyor.
Op. Dr. Ahmet Özyazgan’a ait olduğu doğrulanmayan açıklama veya görüşlerin kendisine mal edilmemesi önem taşıyor. Özellikle doğurganlık gibi hassas bir konuda tıbbi bilgilerin güvenilir kaynaklardan ve doğrudan uzman değerlendirmesinden alınması gerekiyor.

Dünya Sağlık Örgütü, cıvayı insan sağlığı açısından toksik bir madde olarak değerlendiriyor. Özellikle gebelik döneminde gelişmekte olan fetüsün cıvanın olumsuz etkilerine karşı hassas olduğu belirtiliyor.
WHO’nun değerlendirmelerinde bazı cıva türlerine maruziyet ile doğurganlığın azalması ve sperm hareketliliği ile sayısında olumsuz etkiler arasında ilişki olduğuna dair bulgular da yer alıyor.
Bu nedenle cıva içeren veya içeriği belirsiz ürünlerin doğurganlığı artırmak amacıyla kullanılması önerilmemeli ve doktor kontrolü dışında herhangi bir uygulamaya başvurulmamalıdır.

Çocuk sahibi olma konusunda yaş, hormonal durum, yumurtalık rezervi, sperm kalitesi ve genel sağlık durumu gibi çok sayıda faktör birlikte değerlendirilir.
Bu nedenle “kırmızı civa ile her yaşta çocuk sahibi olabilirsiniz” şeklindeki kesin ifadeler bilimsel olarak kanıtlanmış bir tedavi sonucu olarak değerlendirilmemelidir.
Çocuk sahibi olmak isteyen kişilerin, özellikle ileri yaşta gebelik planlayanların, kadın hastalıkları ve doğum veya üroloji/androloji uzmanına başvurarak kişisel tıbbi değerlendirme yaptırması en güvenli yaklaşım olacaktır.