ABD’li analist: İran sonrası kartlar yeniden dağılıyor! Erdoğan bölgenin lideri olabilir

Uzmanlara göre; ABD ve İsrail’in İran’a yönelik gerçekleştirdiği ve “Operation Epic Fury” olarak adlandırılan askeri operasyon ABD’nin bölgede 2003 Irak işgalinden bu yana gerçekleştirdiği en önemli askeri müdahalelerden biri olarak görülüyor.

ANALİZLERDE ERDOĞAN’IN LİDERLİĞİ VURGUSU

Uluslararası güvenlik çevrelerinde yayımlanan analizlerde, İran’ın zayıflamasıyla birlikte Orta Doğu’da oluşabilecek güç boşluğunun yeni bir liderlik tartışmasını da beraberinde getirdiği ifade ediliyor.

ABD’li dış politika analisti Michael Doran, Washington merkezli düşünce kuruluşu Hudson Institute için kaleme aldığı değerlendirmede, İran’ın bölgesel etkisinin azalmasının Türkiye’nin stratejik önemini artıracağını belirtti. Analizde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ortaya çıkabilecek yeni jeopolitik tabloda bölgenin en etkili liderlerinden biri haline gelebileceği değerlendirmesine yer verildi.

Söz konusu analizde Türkiye’nin özellikle Levant bölgesinde, Türk dünyasında ve Afrika’da artan diplomatik ve askeri etkisinin Ankara’yı yeni dönemin en kritik aktörlerinden biri haline getirebileceği vurgulandı.

ERDOĞAN’DAN DENGELİ TEPKİ

Cumhurbaşkanı Erdoğan saldırılara ilişkin yaptığı ilk açıklamada ABD-İsrail operasyonunu İran’ın egemenliğine yönelik bir ihlal olarak nitelendirirken, gerilimin tırmanmasında İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun politikalarının etkili olduğunu söyledi.

Öte yandan Erdoğan, İran’ın Körfez ülkelerine yönelik misilleme saldırılarını da kabul edilemez buldu. Türkiye ayrıca operasyona hava sahası veya lojistik destek sağladığı yönündeki iddiaları reddetti.

RUSYA FAKTÖRÜ

Analizlerde dikkat çeken bir diğer başlık ise Rusya’nın bölgedeki konumu oldu. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin yönetimindeki Moskova’nın, İran’ın zayıflamasıyla ortaya çıkan yeni denklemi yakından takip ettiği belirtiliyor.

Uzmanlara göre Moskova’nın Suriye’deki askeri varlığı ve bölgedeki diplomatik etkisi nedeniyle Rusya’nın süreçte önemli bir aktör olmaya devam etmesi bekleniyor. Bu nedenle yeni dönemde Türkiye ile Rusya arasındaki temasların daha da önem kazanabileceği ifade ediliyor.

SURİYE VE IRAK’TA YENİ DENGELER

Analizlere göre İran’ın zayıflaması, Türkiye’nin özellikle Suriye ve Irak sahasında zaten güçlenen etkisini daha da artırabilir. 2024 sonunda Esad rejiminin devrilmesi ve Şam’da Ahmed Şara liderliğindeki yeni yönetimin kurulmasının ardından Türkiye, Suriye’de en etkili dış aktörlerden biri haline geldi.

Kuzey Suriye’de yaklaşık 10 bin Türk askeri bulunuyor. İran destekli milis ağlarının zayıflamasıyla birlikte Irak’ta da yeni siyasi ve güvenlik dengelerinin oluşabileceği değerlendiriliyor.

TÜRKİYE’NİN STRATEJİK AVANTAJI

Analizlerde dikkat çekilen bir diğer unsur ise Türkiye’nin Irak üzerindeki su kaynakları etkisi. Dicle ve Fırat nehirlerinin yukarı havzasını kontrol eden Türkiye, Irak’ın su arzı üzerinde önemli bir stratejik avantaja sahip.

Uzmanlara göre İran’ın zayıflamasıyla oluşabilecek güç boşluğu, Orta Doğu’da yeni bir dönemin kapısını aralayabilir. Uluslararası analizlerde Türkiye’nin diplomasi, güvenlik ve bölgesel nüfuz açısından daha merkezi bir rol üstlenme ihtimalinin giderek daha fazla vurgulandığı görülüyor.